Qissasi Rabğuziy

“Qissasi Rabğuziy” – turkiy nasrning eng qadimiy namunalaridan biridir. Unda XIII asr oxiri – XIV asr boşlaridagi turkiy adabiyotning bir qator öziga xos xususiyatlari juda yorqin namoyon bölgan. Payğambarlar haqidagi qissalar Rabğuziyning olam va odam haqidagi qaraşlarini badiiy jihatdan ifodalaş uçun vosita bölgan. Qissalar asosini tarixiy-ilohiy voqealar taşkil etadi. Ular öz ildizlari bilan Quron va hadislarga, insoniyatning yaratilişi va rivojlaniş tarixiga, xalq oğzaki ijodiga borib taqaladi. Ammo bularning köpçiligi, birinçi navbatda, Rabğuziy badiiy tafakkuri yordamida qayta idrok etiladi, badiiy talqinini topadi. Mavzu doirasiga köra asardagi qissalar juda rang-barang. Olamdagi butun mavjudod egasi Ollohni uluğlaş, payğambarlar hayotiga doir lavhalarni eslaş, ota-ona va farzand munosabatlari, sevgi va sadoqat, vatan va vatanparvarlik, erk va adolat, döstlik va hamjihatlik, uruş va tinçlik kabi mavzular şular jumlasidandir. Bular asardagi yetmiş ikki qissada öz ifodasini topgan.