Jinoyat va jazo

Asar 1866-yilda yozilgan. Ammo inson keçinmalarining eski va yangisi bölmaganidek, roman qadri ham eskirmagan. “Kambağallik ayb emas, biroq yöqçilik – illat. Birinçisida inson tuğma olijanob fazilatlarni saqlab qola oladi, ammo yöqçilikda ularni heç qaçon va heç kim saqlab qola olmaydi”, asardagi personajlaridan biri boş qahramonga bu gapni hayotiy misollar asosida izohlab beradi. Universitetning sobiq talabasi bölgan Raskolnikov esa bu gapdan tegişli xulosa çiqara olmaydi. Natijada, yöqçilikdan qutuliş, tezda boyib ketiş va yuqori mavqega ega böliş maqsadida aql bovar qilmaydigan jinoyat sodir qiladi. Fojiali jihati – qahramon öz jinoyatini oqlaydi. Ammo hayot qonunlari adolatli – jinoyatni jazosiz qolişiga imkon bermaydi. Ruhiy jazo jinoyatçini öz aybiga iqror bölişga majbur etadi. Romanda şu mudhiş qotillikning uzluksiz uqubatlari bilan birga gözal muhabbat tasviri ham borki, u kitobxon qalbini beixtiyor junbişga keltiradi.