"Mashhur chex yozuvchisi Karel Chapek oʻzining “Samandarlar bilan jang” romanida XX asrning 30-yillaridagi xalqaro siyosatni, shu jumladan, Germaniyada bosh koʻtargan fashizmni qattiq hajv qilgan. Romanga goʻyo Indoneziya orollaridan birida uchragan aqlli maxluq – samandarlarni “odamiylashtirish” haqidagi fantastik uydirma asos qilib olingan. Ulkan foyda olish uchun har qanday qabihlikdan qaytmaydigan sanoatchilar samandarlardan arzon ishchi kuchi sifatida foydalanadilar. Samandarlar esa oʻz navbatida burjua jamiyatining barcha illatlarini oʻzlashtirib olib, odamlar bilan raqobat qila boshlaydilar. Samandarlar hayotini tasvirlar ekan, yozuvchi kapitalistik dunyoning satirik manzarasini chizib beradi."