Siyosatnoma

Jahon madaniyatining beshiklaridan boʻlgan Sharq tarixi koʻp voqealarga shohid: sanoqsiz jang-u jadallar natijasi oʻlaroq saltanatlar almashdi, ne-ne buyuk shoh-u sarkardalar kelib ketdilar. Kimlardir ranj-u alamlar cheksa, kimlardir zafarlar nashidasidan masrur boʻlib, davr-u davron surdi. Lekin faqat yaxshi ishlar, ularni amalga oshirgan ulugʻ zotlarning tabarruk nomlari, shularning barchasidan bizni voqif etgan aziz kitoblargina boqiy qoldi. Maʼnaviyat va bilim xazinasi, chashmasi boʻlgan talaygina asarlar bugungi kunimizgacha yetib keldi. Ana shunday xazina kitoblar sirasida Nizomulmulkning “Siyosatnoma” asari ham bor. Saljuqiy shohlarga 30 yil halol vazirlik qilib, oʻz nomini soʻnmas shon-shuhratga chulgʻagan Nizomulmulk markazlashgan kuchli davlat uchun kurash olib borish bilan birga bu boradagi oʻz kuzatuvlarini jamlab, umumlashtirgan holda koʻplab amir-u umarolar, davlat arboblari, siyosatchilar uchun zarur qoʻllanma xizmatini oʻtab kelgan ajoyib kitob yaratdi. Unda davlatni boshqarishdagi eng mayda masalalardan tortib, gʻoyat yirik va muhim muammolargacha hammasini oʻzi yashab turgan davrga qadar toʻplangan siyosiy tajribadan kelib chiqib, atroflicha yoritib berdi.